İbrahim Han

[AYŞE]

    Osmanlı          padişahlarının on sekizincisi ve İslam halifelerinin seksen üçüncüsü.          Sarayda iyi bir eğitim ve tahsil gördü. Ağabeyi Sultan dördüncü Murad'          ın ölümünde, hayatta kalan tek Osmanlı şehzadesiydi. Ağabeyinin genç          yaşta ölümüne bir türlü inanamadı. Sultan olduğunu bildiren annesine ve          paşalara: "Allahü teala padişah kardeşimizin ömrünü uzun etsin. Bize          sultanlık lazım değildir. Padişah kardeşimizin ömrüne duacıyız."          dedi. Ancak annesi ve devlet adamlarının ısrarı ile ağabeyi sultan          dördüncü Murad'ın naşını gördükten sonra taht odasına geçti. Hırka-ı          seadet dairesinden getirilen hazret-i Ömer' in sarığı besmele ile başına          sarıldıktan sonra ellerini açtı ve "Elhamdülillah. Ya Rabbi! Benim          gibi zayıf bir kulunu bu makama layık gördün. Saltanat günlerimde          milletimi hoş hal eyle ve birbirimizden hoşnud eyle" diye dua ederek          tahta oturdu (9 Şubat 1640).

       

           Sultan İbrahim Han' ın tahta geçtinin ilk senesinde Mirgünoğlu          hadisesi vuku buldu. Dördüncü Murad'ın İran seferi sırasında Revan          kalesi kumandanı olan Emir Mirgünoğlu, kalenin fethinden sonra          affedilerek Emirganda oturmasına müsade edilmişti. (Bugün Emirgan adı          bu zatın isminden dolayı gelmektedir.) Sefih, ayaş ve ahlaksız bir          kimse olan Mirgünoğlu, Sultan dördüncü Murad' ın ölümünü fırsat bilerek          bölücü ve yıkıcı propagandalar ile müslümanları aldatmaya başladı. Bu          faaliyetleri üzerine Sultan İbrahim Han yerinde bir kararla onu idam          ettirdi. Hurufiler ve mülhidler, bundan dolayı Sultan İbrahim' e düşman          oldular. Çeşitli iftiralarda bulundular. Öldürülen Mirgünoğlu' nu da          Kesikbaş Evliya diye propagaanda aleti yaptılar. Bu yalana ve uydurma          hikayelere inananlar bu müslüman Türk sultanına bilmeyerek deli diye          iftira etmektedirler.

       

           İbrahim Han bundan sonra dış Mes'elelerile ilgilenmeye başladı. 1637          yılında Ruslar tarafından işgal olunan Azak kalesi üzerine bir ordu          gönderdi. Kırım kuvvetlerine gelince Ruslar kaleyi teslim ettiler.          Almanya sınırında ise akıncılar daimi olarak Avusturya' ya akınlar          düzenliyorlardı. 1641 yılında düzenlenen akında, Osmanlı akıncıları          Bavyera içlerine kadar ilerledi. Kuzey Bavyera' daki bazı kasabalar          Osmanlı hakimiyetini kabul ettiler. Bu akınlardan büyük zarara          uğramaları üzerine, İmparator Ferdinand Osmanlı fetihlerini kabul ederek          Zitvatoruk antlaşmasını yeniletmeye muvaffak oldu.

       

           Diğer taraftan Malta Saint-Jean şövalyelerinin fırsat buldukça Türk          ticaret gemilerine saldırmaları yüzünden, Sultan İbrahim Han onların en          büyük sığınağı olan Grid adasının fethini emretti. 20 Haziran 1645' de          Sakız adasından denize açılan Osmanlı donanması, 17 Temmuz' da Girid' in          Hanya limanını fethetti. Hanya' nın Osmanlılar tarafından fethi, Avrupa'          da büyük akisler uyandırdı. Almanya ve İtalya, asker göndererek Venedik'          e yardım etmek kararı aldı. Bu sırada Hanya muhafazasıne getirilen deli          Hüseyin Paşa, harekata devamla Resmo kalesini ele geçirdi. Osmanlı          donanması muharebeye devam ederken, Sultan İbrahim'in hal'i olayı          meydana geldi.

       

           1647' de Kara Musa Paşa' nın ölümü ile Sadaret makamına getirilen          Hezar-pare Ahmed Paşa' nın dikkatsiz ve adaletsiz davranışları aleyhte          büyük bir propaganda ile isyanı beraberinde getirdi. Bu arada          hurufilerin Sultan İbrahim Han aleyhine yaptıkları iftiralar da hedefine          ulaşmıştı. Nitekim Hezar-pare Ahmed Paşa aleyhine olarak başlayan isyan,          Sultan İbrahim Han' ın da tahttan indirilmesiyle sonuçlandı. Tahta oğlu          dördüncü Mehmed Han çıkarıldı. İyancıların önderi olan Sofu Mehmed Paşa,          Sultan İbrahim hayatta durdukça rahat edemeyeceğini bildiğinden,          kendisini şehid ettirdi. (18 Ağustos 1648)

       

           Sultan İbrahim, çok cömert ve lütufkar olup, fakirlere, acizlere          ihsanı pek çokto. Devrinde maliye düzeltilip, milletin kıtlık çekmemesi          ve israfın önlenmesi için fermanlar çıkarıldı. Beylerin zalim olmaması          ve halka zulüm yapmaması için çok dikkat ederdi. Halka zulüm yapan ister          idareci, ister halktan bir kişi olsun, mücadele eder ve muhakkak          cezasını verirdi. Halkın rahat ve huzurunu her şeyin üzerinde tutardı.          Bir gün tedbil-i kıyafeyle gezerken fırın önünde ekmek almak için uzun          kuyruklar olduğunu gördü. Saraya döner dönmez Sadrazama; "Teba-i          şahanemden hiçbirisinin ekmek almak için bir dakika bile beklemesine          rızam yoktur" Bir hoşca mukayyed olasın... Ve illa başını keserim"          diye emretmiştir. Bundan sonra da kuyruklar olmamıştır.

       

           İbrahim Han devrine kadar uzanan Osmanlı kaynaklarının bir tanesi          hariç, bu Sultan'ın akli dengesinde bir bozukluk olduğuna dair hiç bir          bilgi yoktur. Karaçelebizade' nin Ebrak kitabındaki Sultan' ın aleyhinde          olan yazı, bu zatın Sultan' ın tahttan indirilmesinde ve öldürülmesinde          rolü olduğu, kindarlığı ile tanıdığındani tarih için muteber kabul          edilmemektedir. Tarih, Sultan'ın deli olmadığını iftiralara uğradığını          kabul etmektedir.

[AYŞE]

AYŞE

[Etiket:]

İbrahim Han