Gül’ün ‘açılım’ı gol oldu!
CUMHURBAŞKANI Gül’ün Ermenistan’a giderek başlattığı top diplomasisinde AKP, Türkiye’ye bir dış politika golü daha yedirdi. Sarkisyan’ın “Sınırı açmazsanız maça gelmem!” tehdidine boyun eğen iktidar, Karabağ’ı sahipsiz bıraktı.
ABD-AB bastırdı, iş bitti...
SARKİSYAN’ın şantajı sonrası derhal harekete geçen AKP, arabulucu İsviçre’nin de rol aldığı yoğun trafik sonrası ‘ön koşulsuz’ protokole imza koyarak sınırı 2 ay içinde açmayı taahhüt etti. ‘İlişkilerin normalleşmesi’ protokolü de 6 haftada tamamlanacak.
Ankara’nın iradesiymiş!..
DIŞİŞLERİ Bakanı Ahmet Davutoğlu, Türkiye ile Ermenistan arasında paraf edilen protokollerin yürürlüğe girme sürecini “Kimse bu dışardan gelen bir iradeyle gerçekleşiyor demesin, bu tamamen Ankara’nın iradesidir” açıklamasıyla sahiplendi.
Teslimiyet protokolü
TÜRKİYE’nin Ermenistan’a teslim olduğu protokol yürürlüğe girdikten 2 ay sonra sınır açılacak. Yine 2 ay içinde ikili sorunların ele alınacağı komisyonların çalışma detayları belirlenecek. Bu detaylar da protokol sonrası 3 ay içinde onaylanmış olacak.
Ermenistan’ın istediği gibi
sınırlar koşulsuz açılacak
İRAN ve Gürcistan’la da sınırı olan Ermenistan, en garantili ve istikrarlı ticaret kapısı olarak gördüğü Türk sınırından ‘ön koşulsuz’ yararlanacak.
Türkiye ile diplomatik ilişki
dönemi yeniden başlayacak
PROTOKOL, Türkiye ile Ermenistan arasında diplomatik ilişki kurmayı da öngörüyor ve bu konu da herhangi bir ön koşula bağlanmıyor.
Hava, kara ve demiryolu
bağlantılarına kavuşacak
BATI’ya açılan Türkiye yolunun kapalı olması Ermenistan’ı ticari ve sosyal açıdan zorluyordu. Bu durum da protokolle sona erecek.
Uluslararası platformlarda
tüm vetolardan kurtulacak
TÜRKİYE, üyesi olduğu kuruluşlarda Ermenistan’a veto uygulayabiliyordu. Protokol, şimdi Türkiye’nin bu kozunu da elinden alacak.
MHP’li Bal: Erdoğan
sözünü yiyecek mi?
İZMİR Milletvekili Şenol Bal, “Başbakan’ın ’Karabağ çözülmeden sınır açılmayacak’ sözü ne olacak?” dedi.
CHP’den protokole
öfke: Yazıklar olsun
“HANİ işgal bitmeden sınır açılmayacaktı. Azerbaycan’ı kandırdınız. Sizin hangi sözünüze güvenelim!”
Bakü’de, hayal
kırıklığı ve tepki
“KARABAĞ sorunu çözülmeden sınır kapısının açılması Azerbaycan’ın ulusal çıkarlarına terstir.”
Sarkisyan bastırdı, AKP diz çöktü
Ermenİstan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan, 14 Ekim’de Bursa’da yapılacak Türkiye-Ermenistan milli maçına “sınır açılmazsa gelmem” restini çekince, AKP iktidarı geri adım attı. Bu açıklamanın ardından AB ve ABD’den gelen baskılarla yoğun bir diplomatik trafik yaşandı. İsviçre’nin arabuluculuğunda gerçekleşen görüşmelerde şantaja boyun eğildi ve Ermenistan’ın bütün şartları kabul edildi. Daha önce sınırın açılması için Karabağ işgalinin son bulmasını şart koşan Türkiye’nin,bu kez böyle bir talepte bulunmaması dikkat çekti.
Türkiye ile diplomatik ilişki kurulması ve temsilcilik açılması hususunda varılan mutabakat, Ermenistan’da bayram havası estirdi. İki ülke arasında 6 hafta sonra imzalanması karara bağlanan protokol, mevcut sınırın karşılıklı olarak tanınmasını ve ortak sınırın açılmasını öngörüyor. Protokol üzerindeki siyasi müzakereleri altı hafta içerisinde tamamlanacak. Bunun ardından belgeler her iki ülke parlamentolarına da onay için sunulacak ve onaylanması durumunda da yürürlüğe girecek.
Haber: Fatih ERBOZ
Türkiye ile Ermenistan arasında imzalanan iki teslimiyet protokolü, Türkiye ile Ermenistan arasındaki anlaşmazlıkları aşmayı öngörüyor. Türkiye ile Ermenistan arasında üzerinde uzlaşmaya varılan iki protokol iki ülkeye neler getirecek?
ERMENİSTAN
Sınırlar açılacak
Ermenistan’ın uzun zamandır istediği, Türkiye ile sınırların açılmasının önündeki engeller kalkıyor. Ermenistan’ın Gürcistan, İran ve Türkiye ile sınırı var. İran sınırı çok dağlık ve bu coğrafi durum ticareti sekteye uğratıyor. Gürcistan ise, istikrarsızlık nedeniyle ticaret açısından riskli Ermenistan için. Dolayısıyla, Ermenistan için en garanti ticaret yolu Türkiye’den geçiyor.
Diplomatik ilişki kuruluyor
Yine ilk protokol ile Türkiye Ermenistan ile diplomatik ilişki kurmayı taahhüt ediyor. Ve bunu, herhangi bir ön koşula bağlamıyor. Ancak metinde dikkat çeken unsur, karşılıklı diplomatik misyon kurulacağının söylenmesi, ancak bunun “ne düzeyde” olacağının belirtilmemesi. Türkiye, Ermenistan ile ilişkilerin seyrine göre, bu misyonu “büyükelçi” düzeyinde değil, daha alt düzeyde tutabilecek.
Hava, kara ve demiryolu bağlantısı sağlanıyor
Ermenistan’ın en büyük sıkıntılarından biri de Batı ile bağlantının en uygun yolu olan Türkiye yolunun kapalı olmasıydı. Bu sadece ticari açıdan değil, sosyal açıdan da Ermenistan’ı çok zorluyordu. Bölgesel ulaştırma projelerinde Türkiye’nin vetosu nedeniyle, Ermenistan hep devre dışı kalıyordu.
Türkiye, Ermenistan’a tüm vetoları kaldırıyor
Türkiye, üyesi olduğu kuruluşlarda Ermenistan’a veto uygulayabiliyordu. Bu çerçevede Ermenistan’ın bazı üyelikleri, bizzat Türkiye tarafından engellenmişti. Şimdi protokolle bu durum ortadan kalkıyor.
Ermenistan’la enerji işbirliği başlıyor
Türkiye ile ilişkilerin olmaması Ermenistan’ın, Orta Asya petrollerinin Batı’ya aktarılması güzergâhında da devre dışı kalmasını sağlıyordu. Bunun en iyi örneği, Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı. Şimdi, Ermenistan’ın enerji yollarındaki kilit ülkelerden biri olmasının da önü açıldı. Ayrıca, protokollerle Ermenistan’ın yoğun enerji ihtiyacının Türkiye ile girilecek elektrik işbirliği gibi projelerle karşılanması da söz konusu olabilecek.
TÜRKİYE
Ermenistan, Türkiye ile mevcut sınırı tanıyor
Türkiye ile Ermenistan arasındaki en önemli ikili meselelerden biri, Ermenistan’ın SSCB’den bağımsızlığını aldıktan sonra, Türkiye ile sınırını resmen tanımaması idi. Türkiye, Ermenistan bağımsız olduktan sonra pek çok kere, mevcut sınırı çizen ve 1920’lerde imzalanmış Kars ve Gümrü anlaşmalarının Erivan hükümeti tarafından da resmen tanınmasını istemişti. Ancak Ermenistan değil bu çağrılara yanıt vermek, aksini yapmıştı; Bağımsızlık bildirgesine devletin amaçlarından bir olarak “Büyük Ermenistan’ın kurulmasını” koymuştu. Büyük Ermenistan
ideali, Türkiye’den de Doğu Anadolu illerinin Ermenistan sınırları içine katılmasını içeriyor. Şimdi bu protokoller, Erivan hükümetinin “Büyük Ermenistan” ideallerini sonsuza kadar bırakması anlamına geliyor.
Soykırım iddialarını komite araştıracak
Protokollerdeki Türkiye açısından en kritik unsurlardan biri bu. Erivan hükümeti resmen, soykırım iddialarını araştırmak üzere “tarafsız bir komite” kurmayı kabul ediyor ve bunu tüm dünyaya açıklıyor. Üstelik bu komite, başta İsviçre olmak üzere, üçüncü ülkelerin araştırmacılarına da açılıyor.
Ermenistan lobi faaliyetine girmeyecek
Yine Ermeni soykırım iddialarına ilişkin protokolün diplomatik ifadeleri arkasında fevkalade önemli bir unsur yatıyor. Protokolle Ermenistan, üçüncü ülkelerde Soykırım iddialarına ilişkin birbiri ardına gelen parlamento kararları ya da yasaları “desteklememe”
ya da en azından bu tip kararların çıkmasının ardında “devlet olarak durmama” sözü veriyor.
Tabii, Erivan’ın bu kararı ABD ya da Fransa gibi ülkelerdeki güçlü Ermeni diasporasını bağlamıyor. Ama en azından, Türkiye Erivan hükümetini, resmi düzeyde de olsa, soykırım iddialarının dünyada “yasa haline gelmesi” konusunda devre dışı bırakıyor.
Ermenistan arşivlerini araştırma için açıyor
Türkiye; soykırım iddialarının araştırılması için daha önce Osmanlı arşivlerini açmıştı. Ancak Ermenistan hükümeti bunu yapmamıştı. Şimdi işbirliği protokolü ile Ermeni arşivleri de tüm dünyanın araştırması açılıyor.
Diplomatik yolla çözecek
Erivan hükümeti, Azerbaycan başta olmak üzere komşuları ile sorunları ne olursa olsun, diplomatik yollarla çözmeyi taahhüt ediyor. Ayrıca, “üçüncü ülkelerin içişlerine karışmama” sözü, doğrudan Dağlık Karabağ’ı bağlıyor. Dağlık Karabağ, resmen Azerbaycan toprağı. Ancak
Ermeni işgali altında. Ermenistan, burada tek taraflı ilan edilmiş devleti tanıyor, destekliyor. Ancak bu durum, Ermenistan’ın “Azerbaycan’ın içişlerine karışması” anlamına geliyor. Şimdi bu protokolle, Erivan hükümeti, fiilen yapmasa da, resmen bundan vazgeçeceğini taahhüt ediyor.
Tamamen Ankara’nın iradesiymiş!
Dışişleri Bakanı Davutoğlu, “Kimse bu dışardan gelen bir iradeyle gerçekleşiyor demesin” diyerek, protokollerin sürecine sahip çıktı
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu , komşuluk ilişkilerin temelinin sınırların karşılıklı tanınması olduğunu belirterek, Ermenistan’la yeni sürecin hedefinin de sınırların açılması olduğunu söyledi. Ziyaret için bulunduğu KKTC’de NTV’nin sorularını yanıtlayan Davutoğlu, Türkiye ile Ermenistan arasında paraf edilen protokollerin yürürlüğe girme sürecini değerlendirdi. Yapılan çalışmaların, hem geçmişte hem de şimdi dışarıdan gelecek herhangi bir baskı ya da başka bir ülkenin talebiymiş gibi değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Davutoğlu, “Kimse bunu dışardan gelen bir iradeyle gerçekleşiyor demesin, bu tamamen Ankara’nın iradesidir” diye konuştu. Protokollerin uygulamaya konulmasıyla ilgili nihai kararı TBMM’nin vereceğini vurgulayan Davutoğlu, şöyle devam etti.
Birçok sınır açılacak
“Biz demokratik bir ülkeyiz ve TBMM’nin üzerinde bir şey tanımayız. Halkın ortak vicdanı TBMM’nin tüzel kişiliğinde tecessüm etmiştir. Dolayısıyla bu hususla alakalı ön bir kararda bulunamayız” dedi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, donmuş kriz ve sınırların “elde patlamaya hazır bombalar gibi” olduğunu söyledi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, “Bu bir süreçtir ve bittiğinde sadece Türk-Ermeni sınırı değil, birçok sınır açılacak” dedi.
ABD VE AVRUPA ALKIŞ TUTTU, ERMENİLER MEMNUN, SOYDAŞLAR KAYGILI...
İşgal bitmeden adım atmak bize zarar verir
Erivan ile Ankara arasındaki protokolde Karabağ işgalinin sonlandırılması konusunda bir madde olmaması Azerbaycan’ı üzdü: Karabağ çözülmeden sınır açılırsa zarar görürürüz
Türkiye ile Ermenistan arasındaki protokol, Azerbaycan’da da şaşkınlık yarattı. Protokolü değerlendiren Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Elhan Poluhov, AKP iktidarının daha önce kendilerine verdiği sözleri hatırlattı. “Bakü’nün Ankara-Erivan normalleşmesine ilişkin tutumu Türkiye yöneticilerinin şimdiye kadar yaptıkları açıklamalara dayanıyor” diyen Poluhov, Başbakan Erdoğan’ın açıklamalarını hatırlattı:
Söz vermişti
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 14 Mayıs’ta Azerbaycan Parlamentosu’nda konuşma yapmıştı. Erdoğan net olarak “Sınır Ermenistan Azerbaycan topraklarını işgal etti diye kapatıldı ve işgal bitmeden sınır kapıları açılmayacak. Ankara’nın bu konudaki tutumu Azeri kardeşler istemedikçe değişmeyecek. Bu süreçler bağlantılıdır” demişti.
İçişlerinize karışmayız
Azeri diplomat, üçüncü devlet arasındaki ilişkilerin normalleşmesi sürecine karışmama tezine sadık kaldıklarını vurgulayarak, “İlişkileri belirlenmesi her bir ülkenin doğal hakkıdır. Buna karışamayız. Ancak konunun Bakü’nün çıkarlarını ne denli etkilediği dikkate alınırsa, bir daha açıkça belirtmemide yarar var - Türkiye-Ermenistan sınırı Dağlık Karabağ sorunu çözülmeden açılırsa Azerbaycan çıkarları zarar görür” dedi.
Basın beklemede
Azeri basını ve kamuoyu ise son gelişmeler karşısında susukun... Yerel basın haberi suskunlukla karşılarken, çoğu basın kuruluşu Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’ndan gelecek tepkiyi beklemeyi tercih etti. Daha birkaç ay öncesinedek AKP hükumetinin Erivan politikasına karşı kampanyanın sürdüğü Azerbaycan’da tekrar Türkiye karşıtı sloganların sesleneceğine ise kesin bir gözle bakılıyor.
Sarkisyan: Görüşmeler Karabağ’dan bağımsız Ermenistan Devlet Başkanı Türkiye ile diyaloğun Dağlık Karabağ barış sürecinden bağımsız yürütüldüğünü açıkladı
Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan, Türkiye ile varılan mutabakatın ön koşulsuz olduğu ve Dağlık Karabağ konusunun sürece dahil edilmeyeceğini söyledi. Ermeni diplomatlarla Erivan’da biraraya gelen Sarkisyan, “Defalarca söylediğim gibi Türkiye ile yürütülen görüşmelerde hiçbir koşul kabul etmiyoruz. Hele bu koşul Dağlık Karabağ sorununa aitse hiç görüşmeyiz” şeklinde konuştu. Ermeni lider, mazide kalan sorunların da bir komisyon kapsamında çözümlenmesi gerektiğini ve bu amaçla da hükümetlerarası komisyon kapsamında ayrı bir komisyonun kurulacağını kaydetti.
Layıkıyla çözeceğiz
Sarkisyan tarihte ilk kez bir belgenin Ermeni kamuoyunun tartışmasına sunulacağını kaydederek, vatandaşlara aktif tartışma çağrısında bulundu. Türkıye ile ilişkileri layıkıyla çözmeye çalıştıklarını vurgulayan Sarkisyan “Dün imzalanan protokoller bu şansı bize tanıyor” dedi. Benzer bir açıklama da Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ndeki büyükelçisi Avet Adonts’dan geldi.
Koşul olsa imzalamazdık
“Belgeler önkoşul içerseydi Erivan zaten protokolleri imzalamazdı. Bizler için gurur herşeyden önemlidir” diyen Adonts, kamuoyuna açıklanan belgelerin Nisan ayında imzalanan ’Yol Haritası’nın devamı niteliğinde olduğunu kaydetti. Bu arada, Ermenistan’ın Avrupa Konseyi’ndeki Temsilcisi Zograb Mnatsakanyan da, ’Yol Haritası’açıklamasının yasal dayanağa sahip olmadığını hatırlatarak, 31 Ağustos’ta imzalanan belgenin, Ankara ve Erivan arasında normalleşme sürecine ilişkin ilk resmi belge olduğuna dikkat çekti. Mnatsakanyan “İşte bu çok önemlidir. Çünkü bu belge sadece normalleşmeye yardımcı olmayacak, ilişkilerin gelecek gelişim sürecini de körükleyecek” dedi.
Taşnaklar tepkili
Ermenistan’daki Taşnak Partisi ise protokole tepki gösterdi. Son gelişmelerin Erivan’ı “oyun içinde tutmayı” amaçladığını belirten Taşnak Partisi liderlerinden Kiro Manoyan ”Gerçi bu kez Erivan’ı Dağlık Karabağ konusunda tavizlere zorlama gibi bir niyet ortaya konmadı. Süreç tamamen Devlet Başikanı Serj Sarkisyan’ın son açıklamalına bağlantılı şekilde gelişti” ifadelerini kullandı.
Sarkozy’den gece yarısı desteği
TÜRKİYE ve Ermenistan’ın diplomatik ilişkileri kurmak amacıyla müzakereleri başlatma kararının duyurulmasının ardından Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’den gece yarısı bir açıklama geldi. Fransa Cumhurbaşkanlığından önceki gün gece Türkiye saatiyle 23.57’de yayımlanan açıklamada Cumhurbaşkanı’nın görüşmelerin başlayacağı duyurusunu “sevinç ve umut” ile öğrendiği belirtilerek şöyle devam edildi: “Fransa, Ermeni ve Türk otoriteleri kutlar ve hızlı bir biçimde bir anlaşmanın imzalanabilmesi için çabalarını bir kat artırmaya cesaretlendirir.
ABD : Süreci hızlandırın!
ABD Dışişleri Bakanlığı, İsviçre’nin de katılımıyla Türkiye ve Ermenistan’ın, ikili ilişkilerin normalleştirilmesi yönünde daha fazla adım atılmasına yönelik mutabakatının memnuniyetle karşılandığını bildirdi. Bakanlık Sözcüsü Ian Kelly imzasıyla yayımlanan açıklamada, ” ABD’nin eskiden beri pozisyonu, normalizasyonun önkoşulsuz ve makul bir zaman dilimi içinde gerçekleştirilmesi olmuştur. Ermenistan ve Türkiye’yi, bugünkü açıklamalarında tarif edildiği şekilde üzerinde mutabakata varılan çerçeve dahilinde, süreci hızlandırmaya davet ediyoruz “ ifadeleri kullanıldı.
AB komiseri tarafları kutladı
AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesine yönelik adımları memnuniyetle karşıladığını bildirdi. Solana, yaptığı yazılı açıklamada, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin tesisi protokolüyle ikili ilişkilerin geliştirilmesi protokolüne dair iç siyasal istişarelerin başlatılması hususunda dün varılan uzlaşmayı memnuniyetle karşıladığını, bunun, ikili ilişkilerin normalleşmesinde hayati bir aşama oluşturduğunu belirtti. Avrupa’nın önemli bir bölgesinde barış, güvenlik ve istikrara büyük katkıda bulunacak bu gelişme çerçevesinde, tarihi bir süreç başlatan tarafların cesur ve ileri görüşlü yaklaşımlarını kutladığını kaydeden Solana, protokollerin kısa zamanda imzalanmasını, onaylanmasını ve uygulanmasını umut ettiklerini duyurdu.
DIŞ BASIN...DIŞ BASIN
Maça gelsin diye adım attılar
TÜRKİYE ile Ermenistan arasındaki mutabakat dış basında da geniş yer buldu
NEW YORK TİMES: Aralarındaki yüzyılık düşmanlığı, dünyanın en uzun süren ve acı uluslararası çekişmelerden biri olan Türkiye ve Ermenistan, diplomatik ilişkileri kurma konusunda anlaştı.
TİMES: Görüşmeler hala birçok tehlikeyle karşı karşıya. Sayın Sarkisyan’ın soykırım konusundaki ihtilafın çözümü bozmayacağını söylese de Türkiye’de katliama ilişkin milliyetçi duygular hala çok yoğun. Ermenistan ile diplomatik ilişkilerin kurulması Türkiye’nin AB üyelik şansını artıracak
TRİBUNE DE GENEVE: Erme-nistan ve Türkiye, diplomatik ilişkileri kurmak ve sınırlarını açmak için bir mutabakata vardıklarını açıkladılar. Bu, on yıllarca devam eden güvensizlik ve karşılıklı suçlamalardan sonra iki komşuyu barıştırmaya yönelik önemli bir adım.
WALL STREET JOURNAL: Er-menistan ve Türkiye, Osmanlı döneminde Ermenilerin katliamının damgasını vurduğu, görünürde onarılması çok zor bir çatlağın üstesinden gelerek diplomatik ilişkilerin kurulmasına yönelik nihai görüşmeler konusunda mutabık kaldılar.
BBC: Türkiye ve komşusu Ermenistan, her iki taraftaki on yıllarca devam eden acı güvensizlikten sonra diplomatik bağları kurmaya daha yakınlaştı.
EL PAİS: Ermenistan ve Türkiye, diplomatik ilişkileri kurmaya daha yakın. Yüzyıla yakın bir süre devam eden düşmanlığın ardından iki ülke, ayrılıkların üstesinden gelmek ve sınırlarını açma eşiğinde.
NOVOSTİ: Türkiye ve Ermenistan, İsviçre’nin arabuluculuğundaki görüşmelerde diplomatik ilişkilerin kurulmasına yönelik iç siyasi danışmaları başlatma konusunda mutabık kaldı. İki ülke arasında, Sovyetler Birliği’nin parçalandığı 1991’den beri diplomatik ilişkiler yok.
EURONEWS: Düşman komşular arasındaki ilişkiler iyileşmeye yüz tuttu. Yüzyılık acı güvensizliğin ardından yavaş iyileşmeyi başlatan gelişme, iki liderin geçen yıl Ermenistan’ın başkentindeki görülmemiş buluşması oldu.
DEUTSCHE WELLE: Futbol odaklı diplomasi. Türkiye-Ermenistan ilişkilerini normalleştirecek yeni gelişmeler kaydediliyor. Ankara, Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’ın 14 Ekim’de Bursa’da oynanacak maça gelmesini sağlamak için sürpriz adımlar atıyor.
LE MONDE: Türkiye ve Ermenistan, diplomatik ilişkileri kurma yolunda. Ankara’nın, Erivan ile, Ermenistan’ın 1991 yılındaki bağımsızlığından beri diplomatik ilişkileri yok.
YAZIKLAR OLSUN!
Türkiye’nin gündemi bir anda değişti. Sözde Kürt açılımının yerini Ermeni sınırı tartışması aldı.
Protokolün imzalanmasını öngören açıklamalara muhalefet tepkili: Tek taraflı taviz veriliyor
Haber: Sümeyra YILMAZ
Ermenistan ile Türkiye arasında diplomatik ilişki kurulması ve 6 hafta içinde protokol imzalanmasını öngören açıklamalara CHP’den sert tepki geldi. Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen, başlatılan sürecin taviz vererek devam ettiğini ve Ermenistan sınırının açılmasına ilişkin söz verildiğinin açık olduğunu söyledi. Yürütülen politikalarla Türkiye’nin dış politikadaki ağırlığını yitirdiğini belirten Öymen, şunları söyledi:
Hükümete güvenimiz kalmadı
“Gayet açık şekilde bir oyun oynanıyor. Önce ABD Dışişleri öncülüğünde Türk ve Ermenistan uzlaştırma, yakınlaştırma komisyonu diye gayriresmi bir komisyon kuruldu. Türk ve Ermenistan yetkililerinin gayriresmi katılımıyla bu komisyon çalışmalarını sürdürdü. Ve bir rapor verildi. Türk ve Ermenistan yetkilileri, raporun içeriğini kamuoyuna açıklamadı.” Türkiye’nin tek taraflı taviz verdiğini söyleyen Öymen şöyle devam etti: “Hükümet tam anlamıyla güvenilmez bir hale geldi. Şimdi Azerbaycanlıları siz ne duruma düşürdünüz. Onları düpedüz kandırdınız. Eğer kapıları koşulsuz açma yoluna gidecekseniz Azerileri açıkça kandırdınız. Şimdi de Ermeni açılımı süreci başlatacaklar. Obama, TBMM’deki konuşmasında açıkça Ermeni sınırının açılmasını istemişti. Söyleyeceğimiz tek şey var Yazıklar olsun.”
Sınır kapılarının açılmayacağını umuyorum
Türkiye’nin, Ermenistan sınır kapısını şartlara göre açmayacağını umduğunu söyleyen Doç. Dr. Hanım Halilova, şöyle dedi: “Ermenistan, Türkiye’ye şart koydu. Türk-İslam dünyasının lider ülkesi Türkiye’nin şartlara göre kapıları açmayacağını umuyorum. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül Ermenistan’a şartlarla değil, saygıyla gitmişti. Ben olsam bu şartları kabul etmem, kapıları açmam. Başbakan Erdoğan Azerbaycan’da parlamentoda yaptığı konuşmasında ” Kapıları açmayız “ diye söz vermişti. Ermenistan Azerbaycan topraklarını işgal etti. Önce bu toprakları geri versinler. Bana göre işbirliği protokolü imzalayacaklar. Sınır konusunda bir anlaşmaya varılacağını sanmıyorum. Ermenistan işgalci bir devlet olduğu için Türkiye sınır kapısını kapattı.”
Meclis onaylamadan işlerlik kazanmaz
Başbakan Recep Erdoğan, Türkiye ve Ermenistan arasında imzalanan protokolün, Meclis onayı olmadıktan sonra işlerlik kazanmayacağını söyledi. Erdoğan, TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin’e, Meclis Başkanı seçilmesi nedeniyle ’hayırlı olsun’ ziyaretinde bulundu. Erdoğan, ahin’i ziyareti sırasında, Türkiye ile Ermenistan arasında ilişkilerin geliştirilmesi, iki tarafça dün paraf edilen “Türkiye Cumhuriyeti ve Ermenistan Cumhuriyeti Arasında İlişkilerin Geliştirilmesine Dair Protokolu” değerlendirdi. Erdoğan, bu süreç içerisinde attıkları adımlardan bir tanesinin de İsviçre’de imzalanan Türkiye ve Ermenistan iç istişarelerinin başlatılmasına yönelik protokol olduğunu belirterek, “Parlamento’dan bunun onayı olmadıktan sonra işlerlik kazanmayacak” dedi. Türkiye’de azınlıklar ile ilgili başlatılan bir süreç olduğunu da kaydeden Erdoğan, 2 hafta kadar önce İstanbul’da iş çevreleri, aydınlar ve çeşitli dini grupların temsilcileri ile bir araya geldiklerini anımsatarak, bu süreci de aynı kararlılıkla devam ettirdiklerini anlattı. Başbakan Erdoğan, şöyle konuştu:
“Bunların hepsi, bizim tarihten bugüne gelen süreci de değerlendirmemize farklı imkan oluşturuyor. Bir diğer konu,Kıbrıs konusu... Şu an da Dışişleri Bakanım Kuzey Kıbrıs’ta bazı görüşmeler yapıyor. Kuzey Kıbrıs’ın sürece ilişkin tavırlarını değerlendirme fırsatı oluyor.”
Terör önemli konu
Bu arada, açılım sürecine de değinen Başbakan Erdoğan, “açılım” sürecini aynı zamanda milli birlik projesinin önemli bir boyutu olarak gördüklerini belirterek, “Bunun içerisinde terör sorunu en önemli konumuz ve başlığımız. Bununla ilgili mücadelemiz devam ediyor” dedi.
Schröder’le görüştü
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, eski Almanya başbakanlarından Gerhard Schröder ile görüştü. Başbakanlık Merkez Bina’da, basına kapalı gerçekleşen görüşme, bir saat 10 dakika sürdü. Görüşmede, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ile iş adamı Cüneyd Zapsu da hazır bulundu.
AKP tarihi gaflet içinde
Hükümetin dış baskılarla dayatmalara boyun eğerek Ermeni lobilerine teslim olduğunu belirten MHP’li Osman Çakır, “Bu tavizler kabul edilemez” dedi
Ermenistan’la varılan anlaşmaya en sert tepki MHP’den geldi. İzmir Milletvekili Şenol Bal, protokolün ABD dayatması olduğunu söyledi. Protokolde “Başbakan’ın ’Dağlık Karabağ meselesi çözülmeden sınır açılmayacaktır’sözleri havada kalıyor. Ne olacak bu söz? Azerbaycan ile ilişkiler konusunda muğlak ifadeler kullanılıyor. Neticede dış baskılarla, okyanus ötesinin baskılarıyla Türkiye-Ermenistan sınır kapısı açılıyor” diye konuştu. Protolü incelediğini ve Türkiye yararına birşey göremediğini ifade eden Bal şunları kaydetti:
Oyalama taktikleri
“Ermeni tarafına büyük tavizler verilmiş. Türkiye sınırını tanıyacaklarmış. Zaten tanımak zorunda bu ne ifade eder? Soykırım iftirasından vazgeçmek zorundadır. Komisyonlara havale edilen meselelerin bir manası yoktur. Hepsi oyalama taktiğidir. ” MHP Genel Başkan Yardımcısı Osman Çakır ise AKP hükümetinin dış baskılarla boyun eğdiğini söyledi. İşgalci Ermenistan’a böyle tavizler verilmesinin tarihi bir gaflet olduğunun altını çizen Çakır “Ermenistan’ın bugüne kadar ki politikalarından hiç taviz vermediği bilinmektedir. Özellikle soykırım yalanıyla Türk tarihini, Türk milletini en ağır insanlık suçu ile suçlamaktadır. Bundan en ufak bir geri dönüş işareti ne bu protokolde, ne de bu görüşmelerde görülmemektedir” diye konuştu.
Obama başlattı
Çakır şöyle devam etti: “Ermenistan’ın sadece Türkiye’nin toprak bütünlüğünü tanıması ya da tanımaması hiçbir anlam ifade etmez. Bu sadece var olanın ilamı anlamına gelir. 5 Nisan 2009 yılında ABD Başkanı’nın TBMM’de yaptığı konuşma ile bu süreç başlamıştır. Yani Türkiye’nin sınırlarını tanıdığını Ermenistan ifade etse ne olur ifade etmese ne olur? Azerbaycan topraklarının yüzde 20’sinin Ermeni işgali altında olduğu bilinmiyor mu? Şimdi dış baskıyla dayatmalara boyun eğilerek içeride de Erivan lobilerine teslim olunarak Ermenistan’a böyle tavizler verilmesi tarihi bir gaflettir ve MHP tarafından da kabul edilmesi mümkün değildir.”
Türkiye’nin elde ettiği bir getiri yok
Protokolü değerlendiren Emekli Büyükelçi Nüzhet Kandemir ise Ermenistan tarafının tavrını değiştirmediğine dikkat çekerek, “ Sarkisyan’ın bu maça katılmasını sağlayıcı bir ortam sağlanmaya çabaları var. Ve bu çabalar çeşitli kılıflar altında kamuoyuna sunulmaya çalışılıyor. O bakımdan sanki bir şeyler elde ediliyormuşçasına bir hava yaratmak doğru değil. Protokolde Türk tarafının elde ettiği bir getiri yok” dedi.
